ചെന്തുരുണി വന്യജീവി സങ്കേതം: പ്രകൃതിയുടെ പച്ചത്തുരുത്ത്

കേരളത്തിലെ കൊല്ലം ജില്ലയിൽ പത്തനാപുരം താലൂക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതിമനോഹരമായ ഒരു സംരക്ഷിത വനമേഖലയാണ് ചെന്തുരുണി വന്യജീവി സങ്കേതം (Shendurney Wildlife Sanctuary). പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ പ്രകൃതിദത്ത വനം 1984-ലാണ് വന്യജീവി സങ്കേതമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. യുനെസ്കോയുടെ പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ച അഗസ്ത്യമല ബയോസ്ഫിയർ റിസർവിന്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങളിലൊന്നാണിത്.

പേരിന് പിന്നിലെ ചരിത്രം

ഈ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന് ആ പേര് ലഭിച്ചത് ഇവിടെ മാത്രം സമൃദ്ധമായി കാണപ്പെടുന്ന 'ചെന്തുരുണി' (Gluta travancorica) എന്ന അപൂർവ്വയിനം മരത്തിൽ നിന്നാണ്. അനാകാർഡിയേസി (Anacardiaceae) കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഈ മരത്തിന്റെ കാതലിന് കടും ചുവപ്പ് നിറമാണ്. ഇതിന്റെ തൊലിപ്പുറത്ത് മുറിവേൽക്കുമ്പോൾ രക്തം പോലുള്ള ചുവന്ന ദ്രാവകം ഒലിച്ചിറങ്ങുന്നതിനാലാണ് ഇതിന് 'ചെന്തുരുണി' എന്ന പേര് വന്നത്. ഇന്ന് വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ ഈ വനമേഖലയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.

ഭൂപ്രകൃതിയും ജൈവവൈവിധ്യവും

ഏകദേശം 171 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നതാണ് ചെന്തുരുണി വന്യജീവി സങ്കേതം. കനത്ത നിത്യഹരിത വനങ്ങളും അർദ്ധ ഹരിതവനങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ഇവിടുത്തെ ഭൂപ്രകൃതി. പ്രശസ്തമായ തെന്മല അണക്കെട്ടിന്റെ (പരപ്പാർ ഡാം) ജലാശയം ഈ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ ജലാശയം വനത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന് ജീവനമേകുന്നു.

അപൂർവ്വ ഇനം സസ്യങ്ങളുടെയും ജീവജാലങ്ങളുടെയും കലവറയാണിത്. സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്, കടുവ, പുള്ളിപ്പുലി, ആന, കാട്ടുപോത്ത്, മലയണ്ണാൻ, വിവിധയിനം മ്ലാവുകൾ എന്നിവ ഇവിടെയുണ്ട്. കൂടാതെ, ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ വലിയൊരു ശേഖരവും ഇരുന്നൂറിലധികം ഇനം പക്ഷികളും ഈ വനത്തിലുണ്ട്.

ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം

ചെന്തുരുണിക്ക് പ്രകൃതിഭംഗി മാത്രമല്ല, ചരിത്രപരമായ വലിയൊരു പ്രാധാന്യവുമുണ്ട്. ഇവിടുത്തെ ഗുഹകളിൽ നിന്ന് പ്രാചീന ശിലായുഗ കാലത്തെ (Mesolithic) മനുഷ്യവാസത്തിന്റെ തെളിവുകൾ പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബി.സി 4000-5000 കാലഘട്ടത്തിലെ ശിലായുഗ മനുഷ്യർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ആയുധങ്ങളും അവശിഷ്ടങ്ങളുമാണ് ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയത്. ഇത് ഉപദ്വീപീയ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ ശിലായുഗ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ടൂറിസം

ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ആസൂത്രിത ഇക്കോടൂറിസം പദ്ധതിയായ തെന്മല ഇക്കോടൂറിസം പദ്ധതിയുമായി ചെന്തുരുണി വന്യജീവി സങ്കേതം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലൂടെയുള്ള ബോട്ടിംഗ്, ട്രെക്കിംഗ്, ക്യാമ്പിംഗ് എന്നിവ സഞ്ചാരികൾക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്.